Beslenme
Türk Mutfağında Gizli Gluten: Tatilde Dikkat Edilmesi Gereken 25 Yiyecek
Pilavdaki şehriyeden köftedeki ekmek içine, mercimek çorbasındaki undan lokumdaki nişastaya: Türk mutfağının gizli gluten haritası.
Türk mutfağı ilk bakışta glutensiz beslenmeye çok uygun görünür: ızgara etler, zeytinyağlılar, pilav, yoğurt, bol sebze ve meyve. Ancak bu mutfağın birçok klasiği buğday, bulgur, irmik veya un içerir; üstelik bunlar çoğu zaman görünmez. Aşağıdaki liste, tatilde en çok karşılaşacağınız gizli gluten kaynaklarını bir araya getiriyor.
Açıkça glutenli olanlar
Bunlar bilinenler, ama tatil yorgunluğunda gözden kaçabiliyor:
- Bulgur: Bulgur pilavı, kısır, içli köfte, çiğ köfte, bazı dolmalar ve ezogelin çorbası.
- Yufka ve hamur: Börek, gözleme, mantı, lahmacun, pide, baklava, su böreği.
- Tel kadayıf ve irmik: Künefe, kadayıf, irmik helvası, revani, şambali.
- Tarhana ve keşkek: Tarhana buğday unu ya da yarmasıyla, keşkek dövme buğdayla yapılır.
- Ekmek türleri: Simit, pide, lavaş, bazlama, açma, poğaça.
Gizli gluten kaynakları
| Yiyecek | Gluten nereden gelebilir? | Ne sormalı? |
|---|---|---|
| Pirinç pilavı | Tel şehriye veya arpa şehriye | “Şehriyesiz sade pilav var mı?” |
| Köfte, kebap kıyması | Ekmek içi, galeta unu, bulgur | “Köftede ekmek içi veya galeta var mı?” |
| Mercimek ve sebze çorbaları | Kıvam için un, şehriye | “Çorba unla bağlandı mı?” |
| Beşamel ve kremalı soslar | Buğday unu | Genellikle kaçının |
| Kalamar, balık, karides tava | Una bulama, ortak fritöz | “Izgara, unsuz hazırlanabilir mi?” |
| Midye dolma | Bazı tariflerde bulgur veya şehriye | Tarifi sorun |
| Etli ve sebzeli yemekler | Kavurmada un, hazır et suyu tabletleri | “Sos unla mı koyulaştırıldı?” |
| Sucuk, salam, sosis | Dolgu maddesi ve katkılar | Ambalaj etiketine bakın |
| Lokum | Buğday nişastası kullanılabilir | “Mısır nişastası mı?” |
| Muhallebi ve puding | Buğday nişastası veya un | Nişasta türünü sorun |
| Salata sosları | Soya sosu, hardal karışımları, malt sirkesi | Zeytinyağı ve limonla isteyin |
| Marine etler | Soya sosu (çoğu buğday içerir) | Marinasyonsuz porsiyon isteyin |
| Hazır baharat karışımları | Taşıyıcı olarak un | Mümkünse tek baharat |
| Cips ve aromalı atıştırmalıklar | Aroma vericiler, malt | Etiket |
| Bira, malt içecekleri | Arpa maltı | Glutensiz bira var mı? |
Genelde güvenli olanlar
Aşağıdakiler doğası gereği glutensizdir. Yine de hazırlık sırasında bulaşma olmadığından emin olun:
- Izgara balık ve et (marinasyonsuz, temiz ızgarada)
- Zeytinyağlı sebze yemekleri (taze fasulye, enginar, barbunya)
- Cacık, haydari, yoğurt, ayran
- Peynirler, zeytin, bal, kaymak (ortak kaşık kullanılmıyorsa)
- Menemen, sahanda yumurta
- Pirinç pilavı (şehriyesiz)
- Sütlaç (pirinç ve pirinç unuyla yapıldığında)
- Taze meyve, kuru meyve ve kuruyemiş
- Tahin ve pekmez (saf olduğunda)
Pratik bir taktik: Kahvaltıyı sağlam kurun
Türk kahvaltısı, glutensiz beslenen biri için günün en kolay öğünüdür. Peynir, zeytin, domates, salatalık, yumurta, bal, kaymak ve meyve neredeyse tamamen glutensizdir. Tek risk ortak kullanılan kaşıklar ve ekmek sepetinin yakınlığıdır. Güçlü bir kahvaltı, günün geri kalanında daha seçici olmanızı kolaylaştırır.
Restoranda derdinizi anlatmakta zorlanırsanız çölyak seyahat kartımızı kullanabilirsiniz.
